1Kirish: dietologiya kasbiNutritsiolog va dietolog kim, nima qiladi va qayerda to‘xtaydi.
- Nutritsiolog, dietolog, shifokor: farqi nimada
- Kasb etikasi va mijoz xavfsizligi
- Ilmiy dalil bilan ishlash
Amaliy topshiriq: Nima uchun bu kasbni tanladingiz va 3 oydan keyin qanday mutaxassis bo‘lmoqchisiz?
2Anatomiya va fiziologiya asoslariHazm, gormonlar, yurak-qon tomir va mushaklar — dietolog bilishi shart bo‘lgan qismi.
- Hazm tizimi: og‘izdan ichakkacha
- Ishtaha va to‘qlik gormonlari
- Jigar, oshqozon osti bezi va moddalar almashinuvi
- Mushaklar, yurak va harakat
Amaliy topshiriq: Bir luqma nonning tanadagi yo‘lini o‘z so‘zlaringiz bilan yozing (a’zolar va jarayonlar).
3MakronutrientlarOqsil, uglevod, yog‘, tola va suv: vazifasi, manbasi, me’yori.
- Oqsil: vazifasi, manbalari, kunlik ehtiyoj
- Uglevodlar: qand, kraxmal, tola
- Yog‘lar: to‘yingan, to‘yinmagan, trans
- Suv va ichimliklar
Amaliy topshiriq: Bir kunlik ovqatingizni yozib, oqsil, uglevod va yog‘ manbalarini ajrating.
4MikronutrientlarVitaminlar va minerallar: yetishmovchilik belgilari va oziq-ovqat manbalari.
- Vitaminlar: suvda va yog‘da eriydiganlar
- Minerallar: temir, kalsiy, yod, magniy
- Qo‘shimchalar (BAD): qachon kerak, qachon xavfli
5Energiya balansiKaloriya, bazal almashinuv, kunlik sarf va ozish fiziologiyasi.
- Kaloriya nima va qayerdan keladi
- Bazal almashinuv va kunlik sarf
- Kaloriya taqchilligi va ozish tezligi
Amaliy topshiriq: 3 ta turli mijoz uchun kunlik energiya sarfini hisoblang (ma’lumotlar topshiriqda).
6Tana tarkibini baholashTana vazn indeksi, bel aylanasi, yog‘ foizi va to‘g‘ri o‘lchash.
- TVI va uning cheklovlari
- Bel aylanasi va ichki yog‘
- O‘lchash kundaligi va natijani kuzatish
Amaliy topshiriq: O‘zingizni (yoki yaqiningizni) o‘lchab, natijani jadval qilib yuboring.
7Ovqatlanish rejasini tuzishPorsiya, likopcha qoidasi, o‘zbek taomlari va menyu.
- Likopcha qoidasi va porsiya
- O‘zbek taomlari: osh, non, somsa, sho‘rva
- Bir kunlik va bir haftalik menyu tuzish
- Byudjet va oila stoli
Amaliy topshiriq: Berilgan mijoz uchun 3 kunlik menyu tuzing (energiya va makronutrientlar bilan).
8Ozish psixologiyasi va odatlarIshtaha, uyqu, stress, odat va motivatsiya.
- Ochlik, ishtaha va hissiy ovqatlanish
- Uyqu, stress va vazn
- Odatni o‘zgartirish: kichik qadamlar
9Mijoz bilan ishlashBirinchi suhbat, kuzatib borish, marafon kuratorligi.
- Birinchi suhbat: to‘g‘ri savollar
- Mijozga sodda tushuntirish
- Kuzatib borish va qo‘llab-quvvatlash
- Qachon shifokorga yo‘naltirish kerak
Amaliy topshiriq: Virtual mijoz bilan birinchi suhbat rejasini yozing: 10 ta savol va nima uchun aynan shu savollar.
★Yakuniy imtihonTest, keyin sertifikat
Barcha darslar va topshiriqlardan so‘ng yakuniy imtihon. O‘tgan o‘quvchiga hujjat beriladi.
1Kirish: dietologiya kasbiNutritsiolog va dietolog kim, nima qiladi va qayerda to‘xtaydi.
- Nutritsiolog, dietolog, shifokor: farqi nimada
- Kasb etikasi va mijoz xavfsizligi
- Ilmiy dalil bilan ishlash
Amaliy topshiriq: Nima uchun bu kasbni tanladingiz va 3 oydan keyin qanday mutaxassis bo‘lmoqchisiz?
2Anatomiya va fiziologiya asoslariHazm, gormonlar, yurak-qon tomir va mushaklar — dietolog bilishi shart bo‘lgan qismi.
- Hazm tizimi: og‘izdan ichakkacha
- Ishtaha va to‘qlik gormonlari
- Jigar, oshqozon osti bezi va moddalar almashinuvi
- Mushaklar, yurak va harakat
Amaliy topshiriq: Bir luqma nonning tanadagi yo‘lini o‘z so‘zlaringiz bilan yozing (a’zolar va jarayonlar).
3MakronutrientlarOqsil, uglevod, yog‘, tola va suv: vazifasi, manbasi, me’yori.
- Oqsil: vazifasi, manbalari, kunlik ehtiyoj
- Uglevodlar: qand, kraxmal, tola
- Yog‘lar: to‘yingan, to‘yinmagan, trans
- Suv va ichimliklar
Amaliy topshiriq: Bir kunlik ovqatingizni yozib, oqsil, uglevod va yog‘ manbalarini ajrating.
4MikronutrientlarVitaminlar va minerallar: yetishmovchilik belgilari va oziq-ovqat manbalari.
- Vitaminlar: suvda va yog‘da eriydiganlar
- Minerallar: temir, kalsiy, yod, magniy
- Qo‘shimchalar (BAD): qachon kerak, qachon xavfli
5Energiya balansiKaloriya, bazal almashinuv, kunlik sarf va ozish fiziologiyasi.
- Kaloriya nima va qayerdan keladi
- Bazal almashinuv va kunlik sarf
- Kaloriya taqchilligi va ozish tezligi
Amaliy topshiriq: 3 ta turli mijoz uchun kunlik energiya sarfini hisoblang (ma’lumotlar topshiriqda).
6Tana tarkibini baholashTana vazn indeksi, bel aylanasi, yog‘ foizi va to‘g‘ri o‘lchash.
- TVI va uning cheklovlari
- Bel aylanasi va ichki yog‘
- O‘lchash kundaligi va natijani kuzatish
Amaliy topshiriq: O‘zingizni (yoki yaqiningizni) o‘lchab, natijani jadval qilib yuboring.
7Ovqatlanish rejasini tuzishPorsiya, likopcha qoidasi, o‘zbek taomlari va menyu.
- Likopcha qoidasi va porsiya
- O‘zbek taomlari: osh, non, somsa, sho‘rva
- Bir kunlik va bir haftalik menyu tuzish
- Byudjet va oila stoli
Amaliy topshiriq: Berilgan mijoz uchun 3 kunlik menyu tuzing (energiya va makronutrientlar bilan).
8Ozish psixologiyasi va odatlarIshtaha, uyqu, stress, odat va motivatsiya.
- Ochlik, ishtaha va hissiy ovqatlanish
- Uyqu, stress va vazn
- Odatni o‘zgartirish: kichik qadamlar
9Mijoz bilan ishlashBirinchi suhbat, kuzatib borish, marafon kuratorligi.
- Birinchi suhbat: to‘g‘ri savollar
- Mijozga sodda tushuntirish
- Kuzatib borish va qo‘llab-quvvatlash
- Qachon shifokorga yo‘naltirish kerak
Amaliy topshiriq: Virtual mijoz bilan birinchi suhbat rejasini yozing: 10 ta savol va nima uchun aynan shu savollar.
10Maxsus holatlar (klinik dietologiya asoslari)Kasalliklarda ovqatlanish: dietolog qayerda yordam beradi, qayerda shifokor kerak.
- 2-tur qandli diabet va insulinrezistentlik
- Yuqori qon bosimi va xolesterin
- Qalqonsimon bez va gormonal holatlar
- Homiladorlik, emizish, bolalar va keksalar
- Hazm muammolari: gastrit, ich qotishi, IBS
Amaliy topshiriq: Diabetga chalingan mijoz uchun shifokor tavsiyasiga mos 1 kunlik menyu va mijozga yoziladigan izoh.
11Sport ovqatlanishiMashg‘ulotdan oldin va keyin, oqsil, suv, mushak yig‘ish va ozish.
- Mashg‘ulot atrofida ovqatlanish
- Mushak yig‘ish va oqsil
- Sport qo‘shimchalari: dalil va afsonalar
12Fitnes-trenerlik asoslariMashg‘ulot fiziologiyasi, texnika va xavfsizlik.
- Kuch, chidamlilik, egiluvchanlik
- Asosiy mashqlar texnikasi
- Xavfsizlik va qarshi ko‘rsatmalar
- Boshlovchi uchun uy mashg‘ulotlari
Amaliy topshiriq: Mashq texnikasini videoga olib yuboring (3 ta mashq).
13Mashg‘ulot dasturini tuzishOzish va sog‘liq uchun haftalik dastur, progressiya, kuzatish.
- Mijozni baholash va maqsad
- Haftalik dastur: tuzilish va progressiya
- Ovqatlanish + mashg‘ulot: yagona reja
Amaliy topshiriq: Berilgan mijoz uchun 4 haftalik mashg‘ulot va ovqatlanish rejasini tuzing.
14Kasb va biznesDietolog va trener sifatida ishlash: mijoz topish, kontent, narx.
- O‘z yo‘nalishingizni tanlash
- Kontent va ishonch
- Mijoz bilan kelishuv va narx
★Yakuniy imtihonTest, keyin sertifikat va diplom
Barcha darslar va topshiriqlardan so‘ng yakuniy imtihon. O‘tgan o‘quvchiga hujjat beriladi.
Darslar va konspektlarAudio va video darslar, rasmli konspekt, infografikalar. Darslar jadval bo‘yicha ochiladi.
Test va topshiriqlarHar dars oxirida test, modul topshiriqlarini kurator tekshirib, izoh beradi.
Virtual mijozlar15 ta real vaziyat: homiladorlik, diabet, o‘smir, keksa mijoz, to‘ylar va boshqalar.
Dietolog vositalariKaloriya kalkulyatori, menyu tuzish, ovqat kundaligi, mijoz kartasi.
Takrorlash va qidiruvAsosiy fikrlar kartalarda, 50+ atamali lug‘at, darslardan qidiruv.
HujjatSertifikat (Basic), diplom va fitnes-trener kartasi (Professional) — QR-kod bilan tekshiriladi.